Social Return On Investment (SROI) is een manier om maatschappelijke waarde te creëren via aanbestedingen: van de opdrachtnemers wordt een maatschappelijke tegenprestatie gevraagd. Vroeger was SROI alleen gericht op betaald werk voor mensen in een uitkeringssituatie. Tegenwoordig kan er veel meer: van het bieden van werkervaringsplekken, het geven van gastlessen op scholen tot bijvoorbeeld het schenken van laptops aan mensen met een laag inkomen. Een andere mogelijkheid is de inkoop bij ondernemingen waar medewerkers met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt werkzaam zijn. Het Expertisecentrum SROI (ESR) begeleidt partijen bij hun SROI-verplichting. Een interview met de adviseurs van het Expertisecentrum (ESR) Regio Zwolle.
Henk de Leeuw, Ingrid de Weerd en Daniëlle van Assen zijn adviseur bij het Expertisecentrum Social Return Regio Zwolle (hierna: ESR). Zij werken in opdracht van de 16 gemeenten in de Arbeidsmarktregio Zwolle, de provincie Overijssel en het Waterschap Drents Overijsselse Delta.
Wat doet het ESR precies?
Henk: ‘Je kunt ons zien als een gedeelde servicedienst voor onze regio. Zo hoeft niet iedere gemeente of organisatie een eigen adviseur in dienst te nemen. Dat werkt sneller en zorgt voor één werkwijze. We adviseren opdrachtgevers over de opname van SROI-eis in hun aanbestedingen, bijvoorbeeld over het opnemen van een realistisch percentage. En we helpen bij de beantwoording van vragen over SROI tijdens de aanbesteding’.
Wat gebeurt er zodra een bedrijf een aanbesteding wint en aan SROI moet voldoen?
Ingrid: ‘Na de gunning van een opdracht nemen we contact op met het bedrijf om de mogelijkheden te bespreken. Sommige bedrijven doen al best veel op SROI-vlak, maar realiseren zich dat niet. Wat de opdrachtnemers fijn vinden is dat er in heel Overijssel en Gelderland een uniforme SROI-aanpak is. Zo telt de stageplek overal mee en is het pak koffie dat is ingekocht bij een sociaal bedrijf in Arnhem net zoveel waard als in Zwolle of Enschede.’
Welke inspirerende SROI-voorbeelden kwamen jullie al tegen?
Daniëlle: ‘Een mooi voorbeeld was het jobmarketingstraject voor hoger opgeleide anderstaligen. Zelfs met erkende diploma’s op mbo of hbo-niveau zijn deze mensen in Nederland aangewezen op laag geschoold werk. Het ESR heeft geregeld dat een aantal werving- en selectiebureaus deze mensen gingen trainen in het veroveren van werk op hun eigen niveau. Zo leerden ze meer over hoe solliciteren werkt in Nederland, het opstellen van een LinkedIn-profiel, culturele verschillen op de werkvloer, het voeren van een elevatorpitch en andere praktische zaken. Door het netwerk van deze bureaus én de kennis die de anderstaligen hebben opgedaan tijdens dit traject, zijn de deelnemers uitgestroomd naar werk.’
Ingrid: ‘Het vraagt soms creatief denken. Hoe mooi is het als een bedrijf ongebruikte tablets heeft liggen en deze beschikbaar stelt. Deze zijn via een gemeente uitgedeeld aan inwoners met een laag inkomen. Ook dat is SROI.’
Henk: ‘We hadden eens een installateur die al veel aan SROI deed, maar toch op zoek ging naar een extra invulling. In de kern is SROI support bieden, iemand verder helpen. Hij vroeg of het SROI bedrag te gebruiken was om een hond uit het asiel te adopteren voor iemand in een GGZ-traject. Het ging wel de goede kant op met hem, maar vereenzaming lag op de loer. Schaf een hond aan had zijn therapeut gezegd. Alleen, de persoon in kwestie zat in de schuldsanering en had geen geld voor een hond. Alle kosten voor de aanschaf bij het asiel, vaccinaties, voer zijn geregeld. Een relatief kleine inspanning met een grote impact. Het is het mooiste voorbeeld wat we de afgelopen jaren zijn tegengekomen. Zo komen vraag en aanbod bij elkaar. Soms is het probleem van de één op te lossen met de SROI-zoektocht van de ander.
Hoe werken jullie samen met partners in de arbeidsmarktregio?
Danielle: ‘Wij verbinden partijen met elkaar. Bij vraagstukken over personeel verwijzen wij door naar het werkgeversservicepunt regio Zwolle. Voor sociale inkoop wijzen we onze gesprekspartners altijd op de site van Impact Oost. Daar zijn alle ondernemingen in Overijssel en Gelderland met een sociaal keurmerk op te vinden. En natuurlijk weten wij ook de weg binnen het onderwijs.’
Meer weten? Neem contact op met de adviseurs van het Expertisecentrum Social Return. socialreturn@zwolle.nl
